قرار وثیقه قراری است که به موجب آن متهم در مقابل مقام صادرکننده قرار (برای مثال بازپرس یا دادیار) متعهد میشود که هرگاه به مرجع قضایی احضار شد، در این مرجع حضور بههم رساند و برای تضمین انجام این تعهد نیز وثیقهای به مبلغ معین به مرجع قضایی میسپارد. اگر متهم در موعد مقرر در این مرجع حاضر نشود، این وثیقه ضبط خواهد شد.
به منظور دسترسی به متهم و حضور به موقع وی در موارد لزوم و جلوگیری از فرار یا پنهان شدن یا تبانی با دیگری قاضی مکلف است پس از تفهیم اتهام به وی یکی از قرارهای تأمین کیفری زیر را صادر نماید:
- التزام به حضور با قول شرف
- التزام به حضور با تعیین وجه التزام تا ختم محاکمه و اجرای حکم و در صورت استنکاف تبدیل به وجه الکفاله
- اخذ کفیل با وجه الکفاله
- اخذ وثیقه اعم از وجه نقد یا ضمانتنامه بانکی یا مال منقول و غیرمنقول
- بازداشت موقت با رعایت شرایط مقرر در این قانون
ضابطه تعیین مبلغ وثیقه این است که نباید کمتر از خسارت وارده به مدعی خصوصی باشد و قاضی مکلف است ضمن صدور قرار قبولی کفالت یا وثیقه به کفیل یا وثیقهگذار (چنان چه وثیقه گذار غیر از متهم باشد) تفهیم نماید در صورت احضار متهم و عدم حضور او بدون عذر موجه یا عدم معرفی وی از ناحیه کفیل یا وثیقهگذار نسبت به وصول وجه الکفاله و ضبط وثیقه طبق مقررات این قانون اقدام خواهد شد.
پس از معرفی وثیقه توسط متهم یا شخص ثالث، چنانچه به صورت وجه نقد یا ضمانت نامه بانکی نباشد لازم است ابتدا نسبت به ارزیابی بهای آن اقدام شود که این کار به هزینه وثیقه گذار و توسط کارشناس دادگستری انجام می شود.
قبول وثیقه به اعلام نظر کارشناس دادگستری در خصوص ارزش آن بستگی خواهد داشت و اگر ارزش لازم را نداشته باشد باید مال دیگری را معرفی گردد.