این روزها حجم زیادی از پرونده های دادگستری به انواع شکایت حقوقی اختصاص یافته است.

[highlight background=”#00008B” color=”#FFFFFF”]شکایت حقوقی یعنی برای یک فرد مشکل قانونی بوجود آمده است که جنبه حقوقی داشته و می تواند آن را از طریق مراجع مربوطه حل کند[/highlight]

تمام افرادی که به مراجع قضایی مراجعه می کنند، برای اینکه بتوانند شکایات خود را در این ارگان به ثبت برسانند و یا بخواهند که به موضوع پرونده آنها در مراجع قضایی رسیدگی شود، باید در قدم اول بدانند که موضوع پرونده آنها کیفری است یا حقوقی. دلیل آن هم بخاطر این است که محل رسیدگی و حتی مراحل پیگیری هر کدام از این پرونده ها با یکدیگر متفاوت است. در شکایت حقوقی مرجع رسیدگی به پرونده، شورای حل اختلاف، دادگاه خانواده و دادگاه عمومی بوده. در حالیکه در شکایت کیفری مرجع رسیدگی کننده به پرونده، دادگاه کیفری یا دادسرا خواهد بود.

در حال حاضر در اصل 34 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دادخواهی به عنوان حق مسلم هر فرد در نظر گرفته شده است. اگر دوست دارید بدانید شکایت حقوقی چیست و مراحل انجام آن به چه شکل می باشد، توصیه می کنیم حتما این مطلب از سایت عمارت وکیل را تا انتها مطالعه نمایید.

 

انواع شکایت یا دعاوی 

شکایات به دو دسته تقسیم می شوند، شکایت حقوقی و شکایت کیفری. به عبارت دیگر دعاوی که یک فرد می تواند برای دیگران جهت احقاق حق خود مطرح کند، در یکی از این دسته بندی ها قرار می گیرد که در ادامه به توضیح هر کدام خواهیم پرداخت.

  • شکایت حقوقی

برای تنظیم این نوع از شکایت، ما به کاغذ مخصوصی احتیاج داریم. در واقع تنظیم این نوع از دعوا باید در فرم مخصوصی که به آن دادخواست گفته می شود، تنظیم گردد. ما می توانیم شخصاً طرح دعوا کنیم یا توسط وکیل خوب در مشهد یا سایر شهرهای کشور عزیزمان این دادخواست را تنظیم کنیم. به شکایت کننده، خواهان و به طرف مقابل، خوانده گفته می شود. همچنین به موضوع دعوا، خواسته می گویند.

در دعاوی حقوقی اگر شاکی رضایت داد، بر خلاف اکثر اختلافات کیفری، پرونده مختومه می شود در ضمن برای دعوت از خوانده به جلسه رسیدگی دادگاه، اخطاریه فرستاده می شود و اگر حاضر نشد، در جلسه ی رسیدگی ممکن است حکم به نفع خواهان داده شود. اکثر شکایت های حقوقی که ارزش مالی آن بیشتر از یک میلیون تومان باشد، توصیه می شود که توسط وکیل دادگستری پیگیری شود. اما در شکایت های کیفری اینگونه نیست. در این شکایت، دادخواست حقوقی مستقیماً در دادگاه مطرح می شود و برای دعوای حقوقی، دادگاه مجازاتی در نظر نمی گیرد و در صورت اثبات تقصیر، شخص ملزم به جبران خسارت خواهد بود. مجازات فقط برای دعاوی کیفری است که به موجب ماده 2 قانون مجازات اسلامی، صرفاً برای هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون پیش بینی شده، مجازات در نظر گرفته می شود.

 

  • شکایت کیفری

شکایت کیفری را می توانیم در هر کاغذی تنظیم کنیم. در واقع نیاز به کاغذ مخصوصی نداریم و در عین حال باید این نوع از شکایت به صورت مرتب و منظم و خوانا نوشته شود. ما می توانیم خودمان به صورت مستقیم شکایت را تنظیم کنیم یا توسط وکیل این کار را انجام دهیم.

رسیدگی به این شکایت به این شکل است که در ابتدا در دادسرا مورد بررسی و رسیدگی قرار می گیرد و سپس با تکمیل پرونده به دادگاه فرستاده می شود. در این نوع از شکایت، با گذشت شاکی از شکایت خود، چنانچه جرم جنبه‌ی عمومی داشته باشد، پرونده بسته نمی شود. به کسی که شکایت تنظیم کرده، شاکی گفته می شود و به طرف مقابل متشاکی و به موضوع مورد رسیدگی اتهام گفته می شود. برای دعوت از متهم به دادگاه برای وی احضاریه فرستاده می شود و در صورت توجه نکردن و عدم حضور به موقع در وقت تعیین شده نسبت به جلب وی اقدام می شود.

در دعاوی کیفری یک نفر مرتکب جرمی شده است و طرف مقابل با طرح شکوائیه ای به مراجع کیفری خواهان دادخواهی و رسیدگی به موضوع می شود. دادگاه کیفری در صورت احراز جرم، متهم را به یکی از مجازات های مقرر شده در قانون مجازات اسلامی محکوم می نماید.

شکایات حقوقی چه زمانی مطرح می شود؟

شکایت حقوقی زمانی مطرح می شود که اختلافی بین افراد در جامعه رخ داده است و در شرایط عادی شخص خاطی متعهد به جبران خسارت وارد شده نمی گردد و شخص زیان دیده، جز طرح شکایت چاره ای ندارد. به عبارت دقیق تر، شخص خاطی مثلاً، به مفاد قرارداد یا تعهد عمل نمی کند در واقع رفتاری خلاف قانون یا قرارداد انجام می دهد. اما مرتکب رفتاری که به موجب ماده 2 قانون مجازات اسلامی بیان شده است، نشده و نمی توانیم از وی شکایت کیفری و درخواست مجازات کنیم. اما می توانیم با شکایت حقوقی، شخص را ملزم به جبران خسارت یا ایفای تعهد کنیم.

مثلاً شخص با داشتن توانایی مالی و داشتن شغلی با درآمد بالا، توانایی پرداخت هزینه های همسر و فرزندانش را دارد، اما از پرداخت خودداری می کند. یا اینکه شخصی مالکیت خانه ای را به موجب قرارداد به دیگری واگذار کرده است، اما در موعد مقرر شده در قرارداد، خانه را تحویل نمی دهد. در این صورت حقی از فردی ضایع می شود و شخص در جهت احقاق حق خویش، دست به شکایت حقوقی می زند.

 

مراحل شکایت حقوقی

در دعاوی حقوقی، همانطور که گفتیم حق یک فرد مورد تضییع قرار گرفته است و این شخص در جهت اعاده حق، طی دادخواستی می خواهد موضوع درخواست خودش را به دادگاه ارائه کند. دادگاه حقوقی این درخواست را مورد رسیدگی قرار می دهد و خوانده را ملزم به جبران خسارت یا زیان وارد شده و یا ملزم به ایفای تعهداتی در مقابل خواهان می کند. در حال حاضر با الکترونیکی شدن خدمات قضایی برای ثبت دادخواست و یا ارائه شکایت حقوقی به دادگاه باید به صورت الکترونیکی اقدام کرد.

برای این کار باید در سامانه ثنا ثبت نام کنید که این توسط خود شخص با مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیکی قضایی صورت می پذیرد. با باز کردن سامانه کاربری، شما می توانید شکایات حقوقی و کیفری خودتان را ثبت کنید. با این روال، دادخواست شما به مراجع صلاحیت دار ارسال می شود و جلسه رسیدگی معین شده و برای شما به صورت پیامک، ابلاغیه ارسال می گردد که در تاریخ و ساعت مشخص و در شعبه دادگاه با در دست داشتن مدارک و مستندات حاضر شوید. جلسه دادگاه در وقت مقرر تشکیل شده و رسیدگی صورت می گیرد و حکم مقتضی صادر می شود و رای دادگاه در سامانه ابلاغ قرار می گیرد.

 

مرجع صالح به رسیدگی شکایت حقوقی

دادگاه عمومی حقوقی معمولاً صلاحیت رسیدگی به تمامی دعاوی حقوقی را دارد، مگر اینکه به موجب قانون، رسیدگی به دعوا از صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی خارج، و در صلاحیت دادگاه دیگر قرار گرفته باشد. در این صورت به مرجع صالح ارجاع داده می شود و در ضمن دادگاه عمومی حقوقی، ملزم نیست در صورت رسیدگی به امری که به موجب قانون صلاحیت دارد به آن استناد کند.

این دادگاه در محل هایی که رئیس قوه قضائیه تشخیص می دهد تشکیل می گردد. شورای حل اختلاف وظیفه ی صلح و سازش بین طرفین را دارد. به این صورت که تمامی دعاوی حقوقی و جرایم قابل گذشت ابتدا به شورای حل اختلاف ارجاع داده می شود. اگر بین طرفین صلح و سازش ایجاد شد، پرونده مختومه می شود. در غیر این صورت، پرونده به دادسرا یا دادگاه حقوقی ارجاع داده می شود و دادگاه حقوقی با توجه به تشریفات آیین دادرسی مدنی به پرونده رسیدگی می کند و حکم مقتضی را صادر می کند. دادگاه خانواده به عنوان یک مرجع اختصاصی و صلاحیت قانونی رسیدگی به دعاوی مربوط به خانواده را دارد. مواردی مثل، ازدواج، طلاق، مهریه، حضانت، نفقه زوجه، ولایت قهری و غیره در صلاحیت این دادگاه است.

 

سوالات متداول شکایت حقوقی

[faq title=”” open1st=”0″ openAll=”0″][faq_item title=”سامانه ثنا چیست؟” number=”1″]با الکترونیکی  شدن خدمات قضایی، این سامانه به افراد کمک می کند تا مراجعات حضوری به دادگاه نداشته باشند و از طریق این سامانه، کارهای حقوقی خودشان را پیگیری کنند[/faq_item][/faq]

[faq title=”” open1st=”0″ openAll=”0″][faq_item title=”برای طرح شکایات حقوقی چه اقدامی باید انجام بدیم؟” number=”2″]اولین اقدام تنظیم دادخواست و ثبت نام در سامانه ثنا و اقدام دوم ثبت دادخواست در این سامانه است و در اقدامات بعدی باید منتظر ابلاغیه از طریق پیامک باشید که در ابلاغیه تاریخ و ساعت و محل رسیدگی (دادگاه صالح) برای شما اطلاع رسانی می شود..[/faq_item][/faq]

کلام آخر

اختلاف بین افراد در جامعه ممکن است جنبه ی کیفری یا حقوقی داشته باشد. به طور کلی به لحاظ قانونی هیچ کسی حق تعرض به حقوق دیگران را ندارد و به موجب قانون اساسی جان، مال، ناموس افراد از هر گونه صدمه و تعرضی در امان است. شخص خاطی در مقابل قانون پاسخگو و مسئول رفتار خویش است. وقتی برای شخصی، مشکل قانونی پیش می آید که جنبه ی حقوقی دارد و از این بابت خسارتی بر وی وارد شده، در این صورت شخص زیان دیده می تواند با ثبت دادخواست خود در سامانه ثنا و حضور در جلسه دادگاه خواستار رسیدگی شود. در این صورت دادگاه موضوع را بررسی کرده و حکم مقتضی صادر می کند.

اگر در مورد شکایت حقوقی نظر، دیدگاه و یا سوالی دارید، می توانید در بخش نظرات آن را با ما در میان بگذارید. همچنین برای گرفتن مشاوره برای رسیدگی به شکایات حقوقی شما در سریع ترین زمان با ما در تماس باشید.