خیار چیست؟

خیار، اجازه و اختیاری است که قانون به افراد می‌دهد تا بتوانند معامله خود را فسخ کرده و یا به عبارت دیگر پایان دهند. در واقع قانون به طرفین یک معامله، اجازه این را داده است تا در صورتی که شرایط لازم وجود داشته باشد، اقدام به فسخ قرارداد کنند. پیش بینی این شرایط با نظارت یک وکیل خوب در مشهد یا سایر شهرهای کشور در قانون برای جلوگیری از ضرر یک یا دو طرف قرارداد است.

۱. خیار مجلس

به این معنی است که طرفین قرارداد می‌توانند تا زمانی که هر دو طرف معامله در مجلس و محل انعقاد معامله حضور دارند، اعلام انصراف نموده و معامله را بر هم بزنند.

۲.خیار شرط

پیش بینی یک وضعیت خاص در مفاد قرارداد که اختیار فسخ قرارداد براساس آن شرط به یک یا دو طرف معامله اعطا می‌شود.

۳. خیار تاخیر ثمن

اختیار برهم زدن معامله در صورت عدم پرداخت وجه توافق شده در قرارداد، ظرف سه روز از تاریخ خرید و فروش.

۴. خیار رویت و تخلف وصف

اختیار برهم زدن قرارداد به فردی که مالی را ندیده و براساس اطلاعاتی که به او داده شده، قرارداد را امضا کرده و پس از دریافت مال یا کالا متوجه می شود که کالا یا مال ارائه مطابق با شرایط مورد توافق نیست.

۵. خیار عیب

اگر بعد از انجام معامله مشخص شود که جنس فروخته‌شده در هنگام انعقاد قرارداد معیوب بوده، مشتری یکی از دو راه زیر را باید فوراً اعمال کند:
۱) اعلام فسخ معامله را کند؛
یا
۲) جنس را به همان صورت بپذیرد و تنها تفاوت قیمت جنس سالم و معیوب را که اصطلاحا «ارش» گفته می­‌شود، از فروشنده دریافت کند.

۶.خیار تدلیس

در ادامه انواع خیارات باید گفت خیار تدلیس امکان فسخ قرارداد و معامله از سوی طرفی که به واسطه عملیات طرف مقابل فریب خورده است. مانند اینکه در عقد نکاح، مردی فاقد، خود را مهندس و دارای مدرک عالی معرفی کند و با این روش طرف مقابل خود را فریب داده و راضی به ازدواج نماید.

۷. خیار تبعض صفقه

این اختیار، برای خریدار مال زمانی ایجاد می‌شود که از بخش یا قسمتی از مال، متعلق حق دیگری دربیاید. در این صورت اختیار برهم زدن کل معامله را دارد.

۸. خیار غبن

زمانی برای طرفین ایجاد می­‌شود که قیمت مال بسیار کمتر یا بسیار بیشتر از ارزش واقعی در قرارداد تعیین شود و طرف مقابل به ارزش واقعی مال جاهل باشد. لذا به محض اطلاع باید اعلام فسخ کند.